Izdvajamo
Naslovna » BG svaštara » Drugi pišu » Putevima Nikole Tesle

Putevima Nikole Tesle

Počinje organizovanje industrijskih tura: Turistima na raspolaganju deset hidroelektrana starih čitav vek…

Otvaranjem izložbe „Putevima Tesle i Stanojevića“, kojom se prikazuje kompletan itinerer kojim je Tesla išao kada je 1892. godine posetio Srbiju, započelo je pripremanje nove kulturno-industrijske rute kroz Srbiju.

Po ugledu na turistički razvijene zemlje, koje imaju respektabilnu industrijsku prošlost, i Srbija se polako priklanja trendu organizovanja ruta koje turiste vode da vide stare mlinove, zaboravljene fabrike… Posetioci mogu da putuju parnim vozovima, zalaze u rudnike i vide kako je svet izgledao u 19. veku. U Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka okupljeni su stručnjaci iz EPS, Muzeja Nikole Tesle i Muzeja nauke i tehnike, kao i Turističke organizacije Srbije, koji su osmislili prvu industrijsku rutu koja bi već ovog leta mogla da zaživi – Putevima srpskih stogodišnjih hidroelektrana.

Srbija je među prvim zemljama u Evropi počela da proizvodi struju, a samo četiri godine posle Nijagarinih vodopada nastala je hidroelektrana na Đetini. Upravo ova stogodišnjakinja iz Užica prva je u nizu bisera savršeno očuvanih srpskih hidroelektrana.

– Polazna i ključna tačka ove rute bio bi Muzej Nikola Tesla koji godišnje poseti 30.000 ljudi – kaže Vladimir Jelenković, direktor ovog muzeja. – Dok je Evropa još koristila gas za ulično osvetljenje, Tesla je elektrifikovao Srbiju. Pored hidroelektrane na Đetini, obavezno ova postrojenja treba videti u Vučju i Gamzigradu. Interesovanje za Teslu je sve veće i u svetskim razmerama, jer se sa njegovim značajem za čovečanstvo može meriti samo Leonardo da Vinči!

Predsednik UO EPS Aca Marković preporučuje da se turisti, koji krenu na ovu turu, opreme publikacijom „I sinu viđelo iz rijeke“ u kojoj se nalaze podaci o deset hidroelektrana, podignutih od 1900. do 1940, a koje i danas proizvode električnu energiju!

– Putovanje treba organizovati uz ovaj priručnik, a ovim stogodišnjakinjama dodaćemo još sedam hidroelektrana koje su podignute posle 1948. godine – kaže Marković. – I posetioci Zlatibora mogli bi uz put da u Užice stanu i posete prvu hidroelektranu „Pod gradom“ iz 1900. godine, iznad koje se nalazi pruga. Ova hidroelektrana je projektovana godinu, a izgrađena za dve godine, što je rekord i za današnje vreme! Tri mašine je vuklo šest pari volova! Vredna poseta je i hidroelektrana u Vučju iz 1903. godine, jer je prva u kojoj je izvršen prenos električne energije na daljinu.
Gamzigradska hidroelektrana je zanimljiva, jer su se na tom mestu sreli Nikola Tesla i Đorđe Stanojević, astronom i naučnik evropskog kalibra, koji je bio izuzetno značajan da se Srbija elektrifikuje.

– Srbija je prepuna industrijskog nasleđa koje se sistematski uništava i koje treba posetiti – kaže Rifat Kulenović, prvi srpski industrijski arheolog. – Poseta mogla bi da se oplemeni odlaskom do nekog starog industrijskog postrojenja, kao što su „Sartid“ u Smederevu, Astronomska opservatorija na Zvezdari, Senjski rudnik u Despotovcu, Stara livnica u Kragujevcu, „Goša“ u Smederevskoj Palanci, tkačnica damasta kod Apatina i tako dalje.

Industrijski turizam je sve popularniji u Evropi, a proteklih godina formirala se ruta koja povezuje 900 lokaliteta u 25 evropskih zemalja. Najbogatije zemlje starim industrijskim postrojenjima su, bez premca, Nemačka i Velika Britanija.

U Sloveniji su za javnost otvorena tri rudnika – Mežice, rudnik živog srebra, Velenje, rudnik uglja, i Idri, rudnik olova. U Srbiji turisti mogu da posete samo Senjski rudnik (Muzej ugljarstva) koji se nalazi u rudarskom naselju koje datira iz 1853. godine. Kompleks muzeja se nalazi na samom ulazu u naselje, sa leve strane iz pravca Ćuprije, a okružen je pratećim objektima koji su do današnjeg dana očuvani. (Novosti)

loading...

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.