Izdvajamo
Naslovna » Izlasci » Film » Premijera: Građanska slava – Tri reda kolača, 11. marta
Građanska slava - Tri reda kolača

Premijera: Građanska slava – Tri reda kolača, 11. marta

Film Građanska slava – Tri reda kolača, koji je snimljen u kući Cvetića u Kraljevu i predstavlja stari građanski običaj, predložen je za nacionalnu listu Nematerijalnog kulturnog nasleđa, a biće premijerno prikazan u Beogradu u utorak, 11. marta od 19.00 u Etnografskom muzeju (Studentski trg 13).

Premijera filma najpre je održana u Narodnom muzeju u Kraljevu, jer je ovaj Muzej nosilac projekta. Koordinator projekta i priređivač etnolog je Snežana Ašanin iz Narodnog muzeja u Čačku.

Način slavljenja u gradu i na selu do pedesetih godina prošlog veka veoma se razlikovao. Formiranje i urbanizacija čaršije, uvećavanje gradova, jačanje staleža zanatlija, trgovaca, oficira, intelektualaca, od druge polovine XIX veka uslovilo je drugačiji način slavljenja. Kako je savremenim jezikom rekao gospodin Dragoljub Acović, to je bila vrsta „sedećeg koktela“.

Zapravo, domaćin je ujutru nosio kolač u crkvu i bio na bogosluženju. Tačno u podne održavao se porodični ručak u najužem krugu, a od 17.00 započinjala je vizita. Gosti su stizali u parovima svečano odeveni, čestitali su slavu, primani su u salonu i započinjalo je posluženje. Prvo je iznošeno žito, zatim slatko i voda. Tri puta su posluženi kolačima uz višnjevaču, orahovaču i vino i na kraju je bila kafa. Domaćini su ispraćali goste, onda su dolazile druge zvanice i sve tako u krug, najdalje do dvadeset jedan čas.

Pokloni nisu donošeni ili su bili vrlo simbolični, poput voća ili bombona za starije i decu. Deca nisu vođena u vizite, ali zato su po sećanju Lazara Šećerovića dolazila drugoga dana koji je bio njihov, dok je treći dan bio za majku i komšinice.

U staroj građanskoj porodici Cvetić iz Kraljeva obnovljen je ovaj običaj „i tako ćemo slaviti ubuduće“ obećava domaćica slave, inače istoričar umetnosti Marina Lukić Cvetić, sada v.d. direktora Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka u Beogradu.

Organizatori premijere filma Građanska slava – Tri reda kolača su Etnografski muzej u Beogradu, Narodni muzej Kraljevo, Narodni muzej Čačak i Zavod za proučavanje kulturnog razvitka. (danubeogradu.rs)

loading...