Naslovna » Turizam » Zeleni Beograd » Gradski park u Zemunu
Gradski park u Zemunu (foto: Wikimedia - Matija sa VMO)
Gradski park u Zemunu (foto: Wikimedia - Matija sa VMO)

Gradski park u Zemunu

Na mestu gde se danas nalazi Gradski park, između ulica Vrtlarske i Nemanjine nedaleko od starog jezgra Zemuna, u 18. i 19. veku bio je Kontumac – granični karantin za putnike i robu.

Posle njegovog ukidanja formiran je 1880. godine Mali park, koji je do kraja veka proširen u Gradski park – prvi zemunski rekreativni javni prostor.

Iz vremena Kontumaca sačuvan je deo bedema i dve crkve – pravoslavni hram Svetog arhangela Gavrila iz 1786. godine, zadužbina zemunskog trgovca Teodora Toše Apostolovića, koji je danas ženski manastir i rimokatolička kapela Svetog Roka iz 1836. godine.

Pre Prvog svetskog rata park se zvao i Elizabet-park (po carici Elizabeti Bavarskoj).

Gradski park je, već na nastanku, paralelno sa zelenilom i stazama dobio i dva značajna monumentalna zdanja. Velika realka (danas Zemunska gimnazija) useljena je u reprezentativnu dvospratnu zgradu podignutu po projektu Nikole Kolara 1879. godine, a Devojačka škola izgrađena je dve decenije kasnije, po rešenju arhitekte Janka Holjca.

Za sportske i kulturne aktivnosti 1933. godine podignut je, zvanično – Dom kralja Aleksandra I Ujedinitelja, a nezvanično – Narodni ili Sololski dom.

Upravo na ovom mestu danas se nalazi Kulturno-sportski centar “Pinki”, sa sličnom namenom i savremenim sadržajima – salama, bazenom, kuglanom, saunom, kafeima…

Spomenici i sećanja

U zemunskom Gradskom parku sačuvano je sećanje na boravak francuskog pesnika Lamartina u Kontumacu i njegovo putovanje po Srbiji, koje je opisao u knjizi „Put na istok“.

Na stotu godišnjicu ovih događaja, 1933. godine, u parku je podignut jednostavan kameni spomen-stub. Posle Drugog svetskog rata park je dobio i dva partizanska spomenika, stojeće figure „Bombaš“ i „Talac“. Prva je delo hrvatskog vajara Vanje Radauša, a druga delo slovenačkog vajara Borisa Kalina.

Jedno neobično spomen-obeležje od 1993. godine nalazi se u parku. Krst u kamenu, ili hačkar kako ga Jermeni zovu, izraz je zahvalnosti jermenskog naroda za pomoć tokom katastrofalnog zemljotesa 1988. godine i sećanje na sedam žrtava tragičnog pada jugoslovenskog transportnog aviona tih dana u Jermeniji.

Bista pesnika Branka Radičevića, delo vajara Milana Besarabića profesora Zemunske gimnazije, pedeset godina je čekala na postavljanje. Otkrivena je 2004. godine.

Gradski park u Zemunu: Rimski sarkofag (foto: Wikimedia - Matija sa VMO)
Gradski park u Zemunu: Rimski sarkofag (foto: Wikimedia – Matija sa VMO)

Sarkofag u Zemunskom parku

Sarkofag koji se nalazi u Zemunskom parku je kulturno dobro.

Rimsko naselje Taurunum, koje se nalazilo na teritoriji današenjeg Zemuna, imalo je dve nekropole. Jedna se nalazila uz Zapadnu kapiju, što je danas potez od Sinđelićeve i Njegoševe ulice, i nastavljao se Bežanijskom ulicom, a druga uz Južnu kapiju, koja je izlazila na današnji Zemunski park.

Do sada nisu rađena sistematska arheološka istraživanja ovog naselja. Do svih nalaza se dolazilo slučajnim iskopavanjima.

Građevinskim radovima 1959. godine na uglu Sinđelićeve i Njegoševe ulice otkriveni su grobovi. Narodni muzej u Zemunu je tada pristupio zaštitnom arheološkom iskopavanju i utvrđeno je su da su u pitanju tri groba. Jedan od skeleta bio je pohranjen u sarkofagu. Tom prilikom svi predmeti pronađeni u ova tri groba su inventarisani i uneti u Narodni muzej u Zemunu, a sarkofag je prebačen u Zemunski park.

Narodni muzej u Zemunu je 1968. godine ušao u sastav Muzeja grada Beograda kao Zavičajni muzej Zemuna i tom prilikom je ceo fond reinventarisan.

Kao pokretno kulturno dobro sarkofag se nalazi u nadležnosti Muzeja grada Beograda. Zbog nedostatka prostora sarkofag nije moguće preneti u prostorije u kojim bi se izlagao. (danubeogradu.rs)

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.